19.000 vermijdbare opnames: waar of niet?

In alle communicatie rondom het EPD wordt vaak gesteld dat het EPD bijdraagt aan het terugdringen van het aantal vermijdbare ziekenhuisopnamen. Dit zouden er in Nederland jaarlijks circa 19.000 zijn. Huisartsvandaag.nl signaleert echter dat het verband tussen het EPD en dit aantal volstrekt uit de lucht gegrepen is. Het HARM onderzoek dat uitgevoerd werd door de NVZA (Nederlandse Vereniging van Ziekenhuis Apotheken) was de eerste serieuze poging om cijfers te verzamelen over de Nederlandse situatie als het gaat om vermijdbare, aan medicatie gerelateerde ziekenhuisopnamen. Dat leverde een getal op van circa 19.000 potentieel vermijdbare ziekenhuisopnamen. Het afwezig zijn van een EPD of een medicatiedossier is in dat onderzoek helemaal nooit meegenomen als risicofactor. Ik heb het eindrapport eens doorgenomen en ik kwam eigenlijk alleen het volgende stukje tegen:

Een juist inzicht in verminderde nierfunctie en comorbiditeiten (in plaats van de ‘afgeleide’ comorbiditeiten, waar de medicatiebewaking in de apotheek nu vaak meewerkt; deze zijn afgeleid uit het medicatiegebruik) bij de medicatiebewaking in de apotheek (bijvoorbeeld via koppeling met klinisch-chemische laboratoriumsystemen en/of electronisch medische dossiers van de patiënt) kan mogelijk bijdragen aan een vermindering van deze opnames [110].

Ik ben benieuwd hoeveel ziekenhuisopnamen vermeden hadden kunnen worden als er een landelijk EPD was geweest? Of desnoods een regionaal dossier. Daar geeft het onderzoek geen antwoord op en was ook niet de bedoeling.

Waarom is dit belangrijk? Omdat het magische getal 19.000 steeds naar voren wordt gebracht om het belang van kwaliteit in de zorg te onderstrepen. En getallen gaan een eigen leven leiden, ten koste van nuanceringen. Zo kwam de Volkskrant vervolgens met deze boude inleiding vorige week:

Voor uw eigen bestwil worden al uw medische gegevens toegankelijk voor de huisarts, apotheker en specialist in het ziekenhuis. Dan weten ze van elkaar welke medicijnen ze u voor welke kwaal voorschrijven. Nu weten ze dat niet, en daardoor sterven jaarlijks zo’n 1.200 mensen en komen er 19.000 in het ziekenhuis terecht.

Ironisch of niet, die getallen zijn er en worden gebruikt en misbruikt. Daar moet je dan kritisch naar kijken. Het is verder belangrijk omdat er een moment komt dat je de effectiviteit van het landelijk EPD wilt meten.  Dat zou je bijvoorbeeld kunnen doen door per jaar te bezien hoeveel ziekenhuisopnamen er vermijdbaar waren en of daar een dalende trend in is te zien. Dan moet je wel valide baseline metingen doen: dus hoe is de situatie nu? Hoeveel mensen belanden er werkelijk in het ziekenhuis door gebrek aan kennis c.q. informatie? Had het EPD dat kunnen voorkomen? Of is training van personeel c.q. voorlichting van patiënten niet gewoon veel effectiever? Interessante vraag voor de NVZA of andere koepels lijkt me.

Marktleider "mogelijk geschikt voor LSP"

Een raar nieuwsitem als je er over nadenkt. Het nieuws is dat Pharmapartners mogelijk zijn software geschikt gaat maken voor het LSP. Kennelijk is het nu al nieuws als je mogelijk iets gaat doen. Maar dit ligt natuurlijk een beetje anders: lang was onduidelijk of/hoe/wanneer Pharmapartners zou koppelen met het LSP. Als marktleider bij de huisarts- en apotheekinformatiesystemen zijn zij cruciaal in het slagen van de EPD ambities.

Oh ja, met dank aan ICTZorg.com, die sinds kort de RSS feeds van hun site hebben gehaald. Waarom? Dat is toch niet meer van deze tijd?

Update: de feed is er wel, maar werkt niet. Het laatste nieuwsitem is van augustus. Jammer, gemiste kans…

Koppensnellen is gevaarlijk

In de JAMA (Journal of the American Medical Association) werd gepubliceerd over een onderzoek naar het verband tussen online adviezen van de apotheker en bloeddruk. Conclusie:

Pharmacist care management delivered through secure patient Web communications improved BP control in patients with hypertension.

Oftewel: als de apotheker via veilige Internet communicatie adviezen levert, leidt dat tot een betere bloeddruk controle bij patienten met hoge bloeddruk. Een beetje een open deur. Als de arts of apotheker per mail altijd bereikbaar was voor overleg en advies, lijkt het me logisch dat dat betere resultaten levert dan een sporadisch consult. Maar goed, opvallend vind ik dat de koppen op Internet dan eenvoudigweg de conclusie kapen: Bloeddruk daalt door e-mail met apotheker. Het is wel makkelijk scoren, zo’n kop. Hij klopt niet, hij geldt niet voor Nederland (zeker nu niet, nu het preferentiebeleid per vandaag is afgeschaft en patiënten alleen de door de zorgverzekeraar vergoede geneesmiddelen kunnen krijgen) en bovendien, in Nederland is het meestal de huisarts die hierin de lead heeft. Maar het staat wel leuk als nieuwsbericht. En als je zoals veel mensen alleen koppen snelt (lang leve RSS), dan lees je maar de helft. Wat is werkelijk de uitslag van het onderzoek? Wat was de vraag? Wat heb je aan de resultaten? Net als in de krant moet je op Internet kritisch blijven lezen.

Medicijn meningen op Mijnmedicijn.nl

Gisteren werd de website www.mijnmedicijn.nl gelanceerd, een site waar patiënten hun ervaringen met medicijnen kunnen plaatsen. Een beetje vergelijkbaar met sites als zooover en KiesBeter.nl, maar primair gericht op ervaringen met medicijnen. De site is gestart door apotheker Wessels en vooral bedoeld voor patiënten die in duidelijke taal willen weten wat medicijnen met je doen en wat goede medicijnen zijn. Ik vraag me af of deze vorm van crowd-wisdom wel voldoet en wat dit toevoegt aan al bestaande sites.

Als het gaat om medicijnen vertrouw ik nog altijd meer op mensen die daarvoor hebben gestudeerd zijnde mijn huisarts en apotheek om de hoek. Zeker geneesmiddelen die alleen op recept verkrijgbaar zijn, laat ik graag over aan de professional. En er zijn al heel wat sites die al prima informatie geven. Op KiesBeter.nl wordt het al gedaan, ook op Consumed.nl en de website van het Farmacotherapeutisch kompas is ook zeer uitgebreid en informatief. Het melden van ervaringen is ook niet nieuw. Er is zelfs een Meldpunt Medicijngebruik, een initiatief van onder andere de Consumentenbond en het Nederlands Instituut voor verantwoord medicijngebruik, DGV. Op die site is informatie zeer duidelijk gestructureerd en wordt het zoeken op informatie eenvoudig gemaakt. Frappant is dat mijnmedicijn.nl er ook een link naartoe heeft op de linkspagina.