"Stel de patiënt centraal"

De discussie over het al dan niet verouderd zijn van de EPD architectuur woedt voort. Vandaag deden Ynno adivseur Dijkmans van Gunst, ziekenhuis bestuurder Kedzierski en GGZ bestuurder van Leersum een oproep aan de tweede kamer in NRC handelsblad. Strekking is grotendeels hetzelfde als het gewraakte artikel van de twee RVZ adviseurs: het EPD is gebaseerd op verouderde technologie, maar – belangrijker – op een verouderde relatie tussen arts en patiënt. De patiënt van nu is niet dezelfde als die van 2000, toen (volgens de auteurs) de EPD architectuur werd bedacht. De patiënt is nu mondiger, actiever op Internet en verwacht een ICT in de zorg die past bij deze tijd. Daarom: stel de patiënt centraal. De auteurs zijn niet geheel onbekenden in de ICT en zorg. Dijkmans van Gunst publiceerde al eerder over het onderwerp (o.a. op Qure: ““Regie door patiënt maakt EPD snel en simpel”, maart 2007, en ““Nictiz moet modernere koers inslaan”, september 2005). Kedzierski zorgde recent nog voor de nodige opgetrokken wenkbrauwen door te melden dat VWS wel kan stoppen, omdat Google het EPD al klaar heeft. Conclusie van het NRC artikel:

Het wetsvoorstel moet worden aangepast aan de huidige tijd. Er zijn inmiddels beschikbare en openbare toepassingen voor het EPD voorhanden, toepassingen die er voor kunnen zorgen dat het EPD wél klaar is voor de toekomst.

Stammenstrijd?

In de discussies over het landelijke EPD wordt veel gesproken over de haalbaarheid ervan en over belangrijke issues als wetgeving, privacy en beveiliging. Minder breed uitgemeten, maar minstens zo belangrijk, is een technische discussie. Er lijkt een scherpe tegenstelling te bestaan tussen de basis van gegevensuitwisseling. Enerzijds heb je een architectuur op basis van berichten, veelal HL7v3, en anderzijds een architectuur op basis van een compleet referentiemodel. Conceptueel zijn het fundamenteel verschillende zaken: bij de berichtenoplossing worden er stukken dossier uitgewisseld. Eigenlijk zijn dit alleen samenvattingen van bestaande patiëntgegevens, “extracts”. Nadeel hiervan is dat bij wijzigingen in de onderlinge systemen, er ook wijzigingen in de berichten nodig zijn. Bovendien moet er voor iedere andere toepassing (bijvoorbeeld ketenzorg, waarneming huisartsen, receptenverkeer) steeds een nieuwe set berichten worden gedefinieerd. De andere benadering gaat uit van informatiesystemen die – slik – semantisch interoperabel zijn. Communicatie tussen de systemen vindt dan plaats op basis van concepten of archetypen, die losstaan van de technische invulling daarvan in een informatiesysteem. Denk bijvoorbeeld aan een concept als bloeddruk, gewicht, diagnose etc. etc. Nadeel van deze werkwijze is dat de huidige informatiesystemen nog (lang) niet met deze systematiek werken.

Helemaal doorgronden doe ik de materie nog niet. Maar de discussie over deze onderwerpen is van groot belang, dat is wel duidelijk. Vandaar dat ik er de komende tijd wat meer in ga duiken en probeer hier een en ander samen te vatten. Om alvast af te trappen hierbij een interessant artikel van Albert de Roos, die pleit voor een vereenvoudigd EPD.

Update: nou… neem “de komende tijd” maar niet al te letterlijk. Dit najaar is realistischer 😉