Het EPD: Driedimensionaal schaken

Ergens in de schaduw van het verschrikkelijke wereldnieuws rommelt het weer ouderwets rondom het landelijk EPD. De Eerste Kamer gaat dinsdag het wetsvoorstel opnieuw beoordelen en de voor- en tegenstanders roeren zich, ook als vanouds. Ik heb niet de illusie iets aan die discussie bij te dragen dat al niet eerder is geroepen of bedacht. Bovendien is, helaas, het stadium bereikt waar oneliners beter werken dan genuanceerde berichtgeving. Zo gaat dat met politieke hoofdpijndossiers. De grootst mogelijke onzin doet de ronde over het landelijk EPD. Zo lek als een mandje. Iedereen kan erin. En alles zien. Of laat patiënten zélf hun dossier maar bijhouden, dan komt het goed. Onwetendheid? Puur opportunisme? Slechte overheidscommunicatie? Het onderwerp is complex en tenzij je een liefhebber bent van driedimensionaal schaken moeilijk te doorgronden.

Driedimensionaal Schaken

Zelf ben ik een GPKLEA, een Gematigd-Positief-Kritisch-Landelijk-EPD-Aanhanger. Ik zie de mogelijkheden en kansen, maar ook allerlei beperkingen en bedreigingen. Daarom maakt het mij eigenlijk niet uit wat de senatoren morgen gaan doen*. Belangrijker is wat er daarna gebeurt. De stekker eruit? Ik denk het niet. Verzet de bakens. Een koerswijziging lijkt me logischer en veel constructiever. Laat het dossier dan vooral uit de politieke arena gesleurd worden.  En laten we dan weer verder werken aan zinvolle oplossingen voor het veld – professionals en patiënten – en informatievoorziening in de zorg naar een hoger plan te tillen. Dat was toch de bedoeling?

* = Om dit statement kracht bij te zetten: dinsdag ben ik vrij en ga ik in de lentezon wandelen.

Regionale EPD's toch in orde

Mijn laatste blogpost was van eind mei. Die post ging over een bericht van het CBP. Twee regionale EPD’s, in gebruik bij twee huisartsenposten, zouden handelen in strijd met de wet. Dat bericht werd toen uitgebreid in de media opgepikt en werd naderhand als krachtig argument vóór een landelijk EPD gebruikt. Regionaal is onveilig, landelijk is veilig, om het maar even kort door de bocht te formuleren. Over een paar weken organiseert de Eerste Kamer een expert meeting over het landelijk EPD. De volksvertegenwoordiging moet zich buigen over het megaproject en zijn goedkeuring geven aan wetgeving daarover. Het is dan opvallend dat de site Huisartsvandaag deze week berichtte (login vereist) dat er bij nader inzien helemaal niets mis was met die regionale EPD’s, en dat het CBP het dossier sluit. Nergens op het web is andere informatie te vinden, ook niet bij het CBP, dus verdere details ontbreken nog. Als het niet waar is, dan snap ik Huisartsvandaag niet. Als het wel waar is, dan is het jammer dat dit bericht niet dezelfde aandacht krijgt als de beschuldigingen van voor de zomer. Goed nieuws is misschien geen nieuws, maar toch. De zorgverleners hebben, althans bij monde van de KNMG, gemeld dat ze een akkoord hebben met VWS over de uitgangspunten voor invoering van het landelijk EPD. De rol van de regio wordt in dat akkoord zwaar benadrukt. Misschien moeten we ons dus op gaan maken voor een nieuwe koerswijziging voor het landelijk EPD: meer aandacht voor de regio. En misschien wel weer vertraging.

Verwachtingen managen (reprise)

Ook al eens eerder publiceerde Computable over het EPD. Dit artikel is eigenlijk wel interessant, niet omdat NICTIZ directeur van Boven hier het Nederlandse EPD vergelijkt met Google (…), maar vooral om de positieve boodschap. We hebben het over januari. Januari 2005.

 

  • De gegevens van patiënten worden nu op verschillende plekken geregistreerd. Er is daardoor weinig tot geen zicht op de informatie. In de loop van dit jaar komt daar verandering in.
  • In Nederland zijn ziekenhuisspecialisten, huisartsen en apotheken voor een groot deel eigen baas. Om die reden is er geen ruimte voor een groot infrastructuurproject dat door de strot van de sector geduwd kan worden.
    Maar dat gaat nu dus eigenlijk wel gebeuren: verplicht bij wet.
  • Het College Bescherming Persoonsgegevens heeft dit gebruik van het burgerservicenummer inmiddels goedgekeurd. Op dit moment vindt er voorbereidende wetgeving plaats.
    De wet op het gebruik van het BSN is dit jaar in werking getreden. De CBP was juist zeer kritisch.
  • Nictiz wil de aanbesteding van deze opdracht (JvD: tijdelijke LSP) onder de grens van de aanbestedingsregels houden, zodat de tijdelijke voorziening niet wordt opgehouden door de tijdrovende procedure van een officiële Europese aanbesteding.
    Dat is niet helemaal gelukt: het werd een Europese aanbesteding (een hele hete zomer mag ik wel zeggen).
  • “Er staat nergens in de wet dat een arts een scalpel moet steriliseren voor hij aan een operatie begint. Toch wordt dat gedaan. Hetzelfde zie je nu met de informatiehuishouding gebeuren in de zorgsector.” (…) Een verplichting van de minister om medische informatie continu beschikbaar te hebben is door deze ontwikkelingen volgens Van Boven dan ook niet nodig.
    Helaas, dat is wel nodig, zo blijkt. Nog steeds een groot deel van de zorgverleners heeft geen GBZ (Goed Beheerd Zorgsysteem) dat voldoet aan alle eisen.
  • Het Nictiz-plan voor het virtuele dossier schrijft het gebruik voor van de internationale communicatiestandaard HL7 v3. Veel systemen in de Nederlandse ziekenhuizen gebruiken deze standaard al.
    In 2005 gebruikten ziekenhuizen HL7v2 in overvloed, HL7v3 was toen nog volop in ontwikkeling en niet in de ziekenhuizen in gebruik.
  • Ziekenhuizen zijn volgens Van Boven beleidsmatig klaar voor de invoering van een landelijk dossier. Daarnaast valt de invoering technisch erg mee. “De meeste ziekenhuizen beschikken over ruim voldoende netwerkvoorzieningen en hebben internetaansluitingen op diverse punten in het ziekenhuis. Als een arts over een internetaansluiting en een browser beschikt kan hij al toegang krijgen tot de verwijsindex met medische informatie”, aldus Van Boven.

 

Er is een hoop veranderd in de tussentijd. Begrijp me overigens niet verkeerd. Terugkijkend is het makkelijk praten. Ook ik was in januari 2005 een stuk positiever. Ik deed ook mee aan die uiteindelijk wel degelijk Europese aanbesteding en heb mede de term verkeerstoren de wereld ingeholpen. Het zou alleen mooi zijn als de PR eens wat realistischer werd, en er wordt gewezen op wat al bereikt is in plaats van wat er ooit eens gaat komen. Helaas gaat de discussie momenteel steeds meer richting het niveau van een Tweede Kamer scoordebat: veel kreten over en weer, waarbij de nuance en feitelijkheid verder op de achtergrond raakt.

EPD is "beveilingsoperatie"

Jeetje, hoe houd je het allemaal bij… Na het doemdenk artikel van Erik Westhovens is het nu (weer) de beurt aan Albert Vlug van NICTIZ in (weer) Computable. Vorige week ging het nog over de architectuur van het EPD, nu vooral over de beveiliging ervan. Echt nieuws levert het niet op. Wel bijzonder om in hetzelfde artikel meerdere malen te lezen dat die verbindingen allemaal heel veilig zijn. Kennelijk is er een noodzaak om dat extra te benadrukken. De reacties op het stuk zijn zoals wel vaker eigenlijk interessanter, zoals deze van R. Heinen:

Er worden in dit artikel twee goede vragen gesteld en twee slechte antwoorden gegeven. Het eerste antwoord is helemaal geen antwoord op de vraag, maar een standaard riedeltje dat opgedreund wordt. Het antwoorde op de tweede vraag is inconsistent. Als het LSP alleen een verwijsindex is, dan loopt de communucatie van de beveiligde dossiers niet via de LSP hetgeen stijdig is met het gegeven antwoord. Als het LSP niet alleen een verwijsindex is, dan heeft het LSP alle gegevens om de beveiliging van de dossiers op te heffen en de dossiers in te zien. Ook is er in het antwoord sprake van de beveiliging van de verbinding en niet de gegevens zelf.

Waarom het EPD geen dossier is

Albert Vlug, NICTIZ, legt de keuze voor de huidige EPD architectuur uit. Waarom is er gekozen voor een landelijke verwijsindex met decentrale systemen? Interessant als je nog niet helemaal ingevoerd bent in de materie, maar echt nieuwe feiten levert het niet op. Ook wordt niet ingegaan op eventuele alternatieven of is er een kritisch geluid over beveiliging, de enorme complexiteit die de huidige aanpak met zich meebrengt, het gegeven dat aangesloten partijen allemaal online moeten zijn etcetera. Dat kan natuurlijk ook niet, de huidige aanpak kunnen we natuurlijk niet zomaar verlaten. Je kan je aanvragen of er eigenlijk wel een alternatief is. Google Health? Alles (toch maar weer) regionaal oplossen? Combi’s van regionale oplossingen en landelijke?