Het Estlandse "model"

NICTIZ en VWS organiseerden een studiereis voor bobo’s in de zorg & ICT naar Zweden en Estland. In de per mail verzonden Update van NICTIZ wordt er niet veel over gezegd, maar wel dat het

Hierbij viel op dat de gewoon-beginnen-in-plaats-van-eindeloos-blijven-zoeken-naar-de-ideale-oplossing-koers van Estland bij veel deelnemers aansprak.

Wauw! Directeur van Zorgverzekeraars Nederland, Pieter Hasekamp, heeft gelukkig iets meer te melden.

Voor mij zelf zijn er twee lessen. Allereerst, gewoon beginnen is vaak beter dan eindeloos blijven zoeken naar de ideale oplossing: wat dat betreft moet Nederland de landelijke uitrol van het elektronisch medicatiedossier en het waarneemdossier huisartsen zo snel mogelijk ter hand nemen. Aan de andere kant: het EPD moet vooral iets zijn van patiënten zelf, niet van zorgaanbieders (laat staan verzekeraars). Wat dat betreft heeft Nederland nog wel een slag te maken, omdat in verband met authenticatieproblemen de toegang van de patiënt tot zijn eigen dossier nog op zich laat wachten. Het is zaak daar zo snel mogelijk stappen in te zetten.

Interessant is dat hij hier niet Nederland vergelijkt met Zweden, maar met Estland. Zweden kampt met vergelijkbare problemen als in Nederland. Estland heeft al een hele hoop zaken geregeld, ook voor de patiënt. Nu is Estland geen Nederland, maar we hebben hier onmiskenbaar last van de wet van de remmende voorsprong.

Waarom het EPD niet lukt (reprise)

Een interessant artikel in het blad VOZ magazine, van de hand van Henk Slotboom, over een fundamentele fout in het landelijke EPD ontwerp. In de specificaties van NICTIZ wordt ervan uitgegaan dat de patiënt geen eigenaar is van het dossier. Sterker nog, niemand is eigenaar. De volgende zin wordt aangehaald uit de AORTA specificaties:

Merk op dat, anders dan vaak gedacht, geen eigenaar van patiëntgegevens is gedefinieerd.

Ooit hoorde ik toenmalig juridisch expert bij NICTIZ, Theo Hooghiemstra, hierover vertellen dat er juridisch gezien eigenlijk geen eigenaar van patiëntgegevens bestaat. De exacte argumenten weet ik niet meer, maar als je er over nadenkt is het ook niet zo gek. Ben ik eigenaar van mijn dossier? Of mijn huisarts? Of allebei? Als er geen eigenaar bekend is – aldus Slotboom – heb je al een probleem te pakken. Want wie is dan verantwoordelijk voor goed onderhoud van die patiëntgegevens? Wie bij problemen? Door die onduidelijkheid kan er heel wat ellende ontstaan. Een interessante visie. Het helpt als je wat afstand hebt of kan nemen.

Waarom het nationale EPD er WEL/NIET komt

In 2009 is in heel Nederland het eerste hoofdstuk van het EPD ingevoerd. Punt. Ik weet niet of dat gaat lukken, ik twijfel daar eigenlijk best wel aan. Het is interessant om de verschillende argumenten waarom het wel c.q. waarom het niet gaat lukken eens op een rijtje te zetten. Dit zijn in mijn optiek de belangrijkste argumenten en discussiepunten bij dit complexe onderwerp. Ongetwijfeld is er op ieder punt veel af te dingen, maar het blijven bepalende punten.

Waarom lukt het wel?

  • Omdat er per jaar vele duizenden medische c.q. medicatiemissers worden gemaakt. Dat moet aangepakt.
  • Omdat er een EPD wet komt die het deelnemen aan het LSP (Landelijk Schakelpunt) verplicht maakt.
  • Omdat zorgverzekeraars het aansluiten mee gaan nemen in contractonderhandelingen.
  • Omdat er gewoon geen alternatief is.
  • Omdat er al vele miljoenen in het onderwerp gestopt zijn.
  • Omdat de gekozen architectuur (AORTA) innovatief en toekomstvast is.
  • Omdat de politieke aandacht voor het onderwerp toeneemt en er dus wel iets moet gebeuren.
  • Omdat zowel het ministerie van VWS als de zorgverzekeraars als de NPCF van mening zijn dat er geen reden voor uitstel is.
  • Omdat alle voorzieningen nodig voor landelijke gegevensuitwisseling klaar, getest en in de praktijk beproefd zijn.

Waarom lukt het niet?

  • Omdat huisartsen hun dossiers niet op orde hebben om deel te nemen aan het LSP.
  • Omdat apotheken allang een medicatiedossier hebben in de vorm van OZIS.
  • Omdat ook huisartsenposten de inzage in dossiers al aan het regelen zijn, via OZIS.
  • Omdat er onvoldoende geld is voor het aansluiten van zorgverleners en alles wat daarbij komt kijken.
  • Omdat niet alle leveranciers – inclusief marktleiders – klaar zijn om aan te sluiten (om welke reden dan ook) op de beoogde versie 2.0 van het LSP.
  • Omdat de ICT industrie een marginale rol speelt in de ontwikkeling, gedachtenvorming en besluitvorming rond het EPD.
  • Omdat de gekozen top-down benadering niet kan gaan werken, zie hiervoor de ervaringen in bijvoorbeeld Engeland.
  • Omdat er teveel vaagheden zijn over beveiliging, toegang tot gegevens en autorisatie(s), wat funest is voor het vertrouwen.
  • Omdat er onvoldoende rekening wordt gehouden met andere ontwikkelingen op standaardisatiegebied, zoals IHE en Europese wet- en regelgeving omtrent het EPD.
  • Omdat het dossier eenvoudigweg te complex is. Er zijn teveel tegenstrijdige belangen, teveel onduidelijkheden, teveel factoren die het proces kunnen frustreren.

Rapport ICT in de zorg gelezen

Mja, beetje vage titel. Ik las vandaag het rapport “ICT in de zorg – resultaten, ontwikkelingen en agenda” voor de stuurgroep ICT & Innovatie. Even kort toelichten: het landelijke programma om te komen tot een EPD wordt door die stuurgroep aangestuurd. Zij besluiten en bewaken de voortgang. De feitelijke uitvoering gebeurt o.a. door zorgkoepels, zorgverleners, leveranciers, etc. etc. Het plan laat niet direct hele verrassende dingen zien, maar maakt wel heel duidelijk wat nu de status is van de veelheid aan plannen/programma’s. Een paar highlights.

Lees verder Rapport ICT in de zorg gelezen